Thực hiện mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân: Lấp “khoảng trống” còn lại

Thứ hai - 25/03/2019 14:08 72
Những năm qua, nỗ lực của ngành BHXH cùng với sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị đã mang lại kết quả vượt bậc thực hiện mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân. Tính đến hết năm 2018, độ bao phủ BHYT đạt 88,5% dân số. Tỉ lệ “kỷ lục” này, ngoài niềm vui “phủ lưới an sinh” thành công, cũng đính kèm nhiều thách thức trước con số... 11,5% còn lại.
Thách thức khó dần
Thách thức ấy chính là tỉ lệ 11,5% người dân chưa tham gia BHYT, tương ứng với gần 10 triệu dân. Muốn phủ kín số còn lại “khó nhằn” này, giống như người leo núi càng lên đến gần đỉnh núi càng khó lên. Kể từ khi Nghị định số 299/HĐBT ra đời đến hết năm 1995, cả nước đã phát hành được 7,1 triệu thẻ BHYT. Tại thời điểm đó, tổng dân số cả nước 72 triệu người và tỉ lệ bao phủ BHYT chỉ “khiêm tốn” chưa tới 10% dân số.
 
BHXH huyện U Minh (Cà Mau) phát hành thẻ BHYT tại chỗ cho người dân
Tính đến hết năm 2018, tròn 26 năm “mưa dầm thấm lâu” về tuyên truyền, vận động, một ngưỡng mới về tỉ lệ người dân tham gia BHYT đã được thiết lập: 83,5 triệu người và đạt tỉ lệ bao phủ 88,5% dân số.
Một khác biệt rất lớn so với thời điểm khởi đầu, đó là nhận thức về chính sách, pháp luật BHYT. Hồi năm 1995, những người chưa tham gia BHYT là do chưa biết đến chính sách này. Còn hôm nay, trong 100 người đều biết về chính sách, pháp luật BHYT, vẫn còn đó hơn 11 người chưa tham gia. Đây chính là “khoảng trống an sinh” mà ngành BHXH đang nỗ lực tìm cách bao phủ.
Phân tích từ các chuyên gia cho thấy, những người “biết rõ về BHYT mà chưa tham gia”, với trên dưới 10 triệu người, bao gồm: NLĐ thuộc các DN NVV hoặc siêu nhỏ; HSSV; thành viên hộ gia đình nông, lâm, ngư, diêm nghiệp; NLĐ phi chính thức; thành viên hộ gia đình khó khăn nhưng chưa đến mức cận nghèo… Ngoài ra, còn một số ít người thu nhập khá, cao hoặc rất cao đã tham gia bảo hiểm thương mại, trong đó có cả quyền lợi chăm sóc y tế.
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, một chuyên gia về lĩnh vực an sinh xã hội đã ví von rằng, tỉ lệ 11,5% chưa tham gia BHYT ấy rất khó để bao phủ, vì ẩn chứa 2 vấn đề ngược nhau và đều khó hóa giải như nhau: Người rất muốn có BHYT thì khó khăn, còn người dư tiền thì chủ quan hoặc không quan tâm đến BHYT.
Làm sao để vượt “kỷ lục”?
Để vượt “kỷ lục” 88,5% dân số tham gia BHYT như năm 2018, ngành BHXH và các cấp, các ngành, ngoài duy trì kết quả đạt được, còn phải chung tay nhau bao phủ nốt phần còn lại (11,5%) tưởng nhỏ mà rất khó này. Đây chắc chắn sẽ là hành trình nhọc nhằn hơn trước rất nhiều. Nếu trước đây, công tác truyền thông chỉ xoay quanh vấn đề giúp người dân biết về chính sách, pháp luật BHYT thì nay phải “nâng cấp” nhiều hơn mới mong hiệu quả.
Vài năm trở lại đây, nhiều địa phương như Di Linh (Lâm Đồng), Thới Bình (Cà Mau), Gò Công Tây (Tiền Giang), Hàm Tân (Bình Thuận)… đã cải thiện rõ nét tỉ lệ tham gia BHYT, nhờ cách truyền thông theo nhóm. Ông Võ Hồng Vinh- Phó Giám đốc phụ trách BHXH huyện Gò Công Tây, người gần 20 tháng miệt mài làm “diễn giả” về BHYT nói rằng, nhờ trực tiếp giải đáp mọi thắc mắc nên bà con mới ưng và chịu tham gia BHYT. Theo ông Vinh, lối truyền thông “mặt đối mặt” này đã giúp Gò Công Tây thoát cảnh thấp nhất tỉnh về tỉ lệ bao phủ BHYT.
Ở Thới Bình và Hàm Tân, ngoài truyền thông theo nhóm, còn “nâng cấp” thêm theo hướng “trực quan sinh động” đó là phát hành thẻ BHYT tại chỗ, khiến nhiều người dân thấu hiểu và “chốt” ngay việc tham gia BHYT. Theo ông Lê Đức- Giám đốc BHXH huyện Hàm Tân, tại 3 xã “thử nghiệm” phát hành thẻ tại chỗ, người dân rất hài lòng và số người tham gia tăng ấn tượng. “Năm 2019, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện trên khắp địa bàn huyện”- ông Đức phấn khởi.
Cốt lõi gia tăng tỉ lệ bao phủ BHYT, ngoài đổi mới công tác truyền thông, còn nằm ở chỗ “người có thẻ BHYT phải được đối xử tử tế”. Kể từ khi ngành Y tế khởi xướng cuộc vận động “nụ cười trên môi”, thái độ phục vụ thân thiện của nhân viên y tế cùng với việc đầu tư trang thiết bị và dịch vụ đã tác động không nhỏ đến sự gia tăng tỉ lệ tham gia BHYT… Đây chính là nỗ lực “mềm mại hóa” môi trường đầy bực dọc, cáu gắt bởi thường xuyên đối mặt tình huống sinh tử từ cả người dân lẫn những người mặc blouse trắng.
Nỗ lực của ngành BHXH và cấp ủy, chính quyền các cấp sẽ “công cốc”, nếu đội ngũ nhân viên y tế chưa nhận thức được “người có thẻ BHYT chính là người đang trả lương cho ta”.
Đỗ Bá
“Báo BHXH”

 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây